🏛 ห้องเรียนบาลีออนไลน์ สำนักพิมพ์ทองใบ
📘 พจนานุกรมศัพท์บาลี-ไทย ฉบับเรียนรู้ด้วยตนเอง
ตอนที่ ๑ : หมวดสระ อ
พจนานุกรมศัพท์บาลี-ไทย หมวดสระ อ
ศัพท์ที่ ๒ อกตญฺญู
(วิเสสนะ)
การอ่าน
อะ-กะ-ตัญ-ญู
การแยกศัพท์
อ + กต + ญู
- อ = ไม่, ปราศจาก
- กต = สิ่งที่ทำแล้ว, อุปการะที่ผู้อื่นได้กระทำไว้
- ญู = ผู้รู้, ผู้ทราบ (มาจากธาตุ ญา = รู้)
รวมความ
ผู้ไม่รู้คุณแห่งอุปการะที่ผู้อื่นได้กระทำไว้แก่ตน
ความหมายภาษาไทย
- ไม่รู้คุณที่ผู้อื่นกระทำไว้แล้ว
- ไม่สำนึกในบุญคุณ
- เนรคุณ
- อกตัญญู
ความหมายตามหลักธรรม
ผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือหรืออุปการะจากผู้อื่นแล้ว ไม่ระลึกถึงคุณ
ไม่ตอบแทนคุณ หรือไม่เห็นคุณค่าของความดีที่ผู้อื่นได้กระทำแก่ตน
พระพุทธศาสนาจัดว่าเป็นลักษณะที่ไม่ควรประพฤติ ตรงข้ามกับ กตญฺญู (ผู้รู้คุณ) และ กตเวที (ผู้ตอบแทนคุณ)
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
- กตญฺญู = ผู้รู้คุณ
- กตเวที = ผู้ตอบแทนคุณ
- กต = สิ่งที่ทำแล้ว
- ญู = ผู้รู้
- คุณ = ความดี, อุปการะ
ศัพท์ตรงข้าม
- กตญฺญู = ผู้รู้คุณ
- กตเวที = ผู้ตอบแทนคุณ
ตัวอย่างการใช้
อกตญฺญู ปุคฺคโล ปาปมิตฺโต นาม।
แปลว่า
บุคคลผู้ไม่รู้คุณ ย่อมชื่อว่าเป็นมิตรชั่ว
ข้อควรจำ
คำว่า อกตญฺญู เป็นคำที่เกิดจากการเติมอุปสรรค อ- (แปลว่า ไม่) หน้าคำว่า กตญฺญู จึงมีความหมายว่า ผู้ไม่รู้คุณ ส่วนคำว่า กตญฺญู หมายถึง ผู้รู้คุณของผู้มีอุปการะ ซึ่งมักใช้คู่กับคำว่า กตเวที คือ ผู้ตอบแทนคุณ
หมายเหตุ
ในพระพุทธศาสนา กตัญญูกตเวที ได้รับการยกย่องว่าเป็นคุณธรรมของสัตบุรุษ
เป็นมงคลแห่งชีวิต และเป็นพื้นฐานของการอยู่ร่วมกันในครอบครัวและสังคมอย่างร่มเย็น
ผู้ศึกษาบาลีจึงควรเข้าใจความหมายของคำนี้ทั้งในเชิงภาษาและเชิงหลักธรรม
ไม่ใช่เพียงจำคำแปลว่า "ไม่รู้คุณ" เท่านั้น.
ประวัติผู้อำนวยการสอน
พลเรือตรี รองศาสตราจารย์ ทองใบ
ธีรานันทางกูร
“จากวิถีแห่งธรรม สู่เกียรติภูมิราชนาวี
และปราชญ์ผู้รังสรรค์ปัญญา”
เส้นทางแห่งธรรมและพื้นฐานการศึกษา (ต้นกล้าแห่งปัญญา)
ชีวิตเริ่มต้นอย่างเรียบง่าย ณ ผืนแผ่นดินเมืองสี่แคว จังหวัดนครสวรรค์
ภายหลังสำเร็จการศึกษาชั้นประถมปีที่ ๔
ท่านได้ก้าวเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ตั้งแต่อายุ ๑๒ ปี
สั่งสมบารมีธรรมและวิชาความรู้ยาวนานถึง ๑๓ ปี
ในระหว่างนั้นท่านไม่เพียงศึกษาทางธรรมจนสอบได้ เปรียญธรรม ๙ ประโยค อันเป็นวิทยฐานะสูงสุดของคณะสงฆ์ไทย
แต่ยังมุมานะสอบเทียบวุฒิทางโลกจนสำเร็จการศึกษาชั้นสูงสุด (ม.ศ. ๕)
และคว้าปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับสอง)
จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.)
ก้าวสู่โลกกว้างและความเป็นเลิศทางวิชาการ
(มหาปัญญาไร้พรมแดน)
หลังลาสิกขาเพื่อแสวงหาความรู้ในระดับสากล
ท่านได้เดินทางไปศึกษายังต่างแดนจนสำเร็จปริญญาโท (M.A. in Political Science) จากมหาวิทยาลัยปัญจาบ ประเทศอินเดีย ต่อมาในขณะรับราชการทหารเรือ
ท่านได้รับทุนอันทรงเกียรติจากกองทัพเรือให้ไปศึกษาต่อ ณ สถาบันระดับโลกอย่าง London
School of Economics and Political Science (LSE) มหาวิทยาลัยลอนดอน
ประเทศอังกฤษ จนสำเร็จปริญญา M.Phil ทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
ด้วยวิทยานิพนธ์อันโดดเด่นเรื่องนโยบายต่างประเทศไทยต่ออินโดจีน
ในระหว่างอยู่ ณ ต่างประเทศ
ท่านยังได้สร้างเกียรติประวัติด้วยการดำรงตำแหน่งอุปนายกสามัคคีสมาคม
และเป็นบรรณาธิการวารสารสำคัญในพระบรมราชูปถัมภ์
ทั้งยังได้รับเกียรติให้เป็นอาจารย์พิเศษสอนภาษาไทย ณ SOAS มหาวิทยาลัยลอนดอน นับเป็นการเผยแผ่วัฒนธรรมไทยในดินแดนตะวันตกอย่างสง่างาม
เกียรติภูมิราชนาวีและบทบาทครูผู้สร้างคน
(ประทีปแห่งวิชาการ)
เมื่อกลับสู่มาตุภูมิ
ท่านได้ทุ่มเทแรงกายแรงใจในฐานะอาจารย์ประจำกองวิชากฎหมายและสังคมศาสตร์
โรงเรียนนายเรือ ผลิตศิษย์ในราชนาวีรุ่นแล้วรุ่นเล่า จนได้รับพระราชทานยศเป็น พลเรือตรี
และตำแหน่งทางวิชาการเป็น รองศาสตราจารย์ ทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ ท่านยังได้รับเชิญเป็นอาจารย์พิเศษในสถาบันชั้นนำอีกมากมาย
ทั้งมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.) ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวี, วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม,
และมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (มมร.)
บทสรุปแห่งชีวิต (วิถีแห่งความเรียบง่าย)
ภายหลังเกษียณอายุราชการและการอุทิศตนให้แก่งานสอนในระดับบัณฑิตศึกษา
ท่านได้เลือกกลับสู่ความสงบเรียบง่ายในฐานะ “ชาวสวน” ผู้มีธรรมะเป็นเครื่องนำทาง พำนักอยู่ ณ จังหวัดนนทบุรี ปราจีนบุรี
และนครสวรรค์ ตามวิถีแห่ง “บุญนำพา”
โดยยังคงมุ่งมั่นรังสรรค์ผลงานวิชาการและบทเรียนภาษาบาลี
เพื่อเป็นวิทยาทานแก่ศิษย์และพุทธศาสนิกชนสืบไป
========================
สำหรับท่านที่สนใจEbook ที่จัดจำหน่ายในMeb Market ของสำนักพิมพ์ทองใบ คลิกที่ลิงก์นี้ได้เลยครับ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น